TUYỂN SINH VÀ NGHỀ NGHIỆP
Image default
HƯỚNG NGHIỆP

Trắc nghiệm MBTI có thực sự đáng tin cậy hay chỉ là giả khoa học?

“ Ồ, vậy bạn là một ENFP ? Thảo nào mà tất cả chúng ta hợp nhau đến thế, tôi cũng là một ENFP ! ” .

Bạn đã từng nghe ở đâu đó những mẩu chuyện như vậy chưa ? Bạn có cảm thấy khó hiểu không ? Nếu có thì tôi tin chắc bài viết này là dành cho bạn .

Thực chất, cụm “ENFP” được nhắc đến ở trên xuất phát từ một bài kiểm tra tính cách rất phổ biến trong thế hệ Z hiện nay, có tên là “Trắc nghiệm tính cách Myers-Briggs” (Myers-Briggs Type Indicator), viết tắt là MBTI. Bài kiểm tra này sử dụng các câu hỏi trắc nghiệm tâm lý để tìm hiểu tính cách, cách con người nhận thức thế giới xung quanh hay đưa ra quyết định cho một vấn đề…

Vậy bài kiểm tra MBTI có thực sự đáng đáng tin cậy hay chỉ là giả khoa học ?
Trắc nghiệm MBTI có thực sự đáng tin cậy hay chỉ là giả khoa học?
Trắc nghiệm tính cách MBTI đang rất thông dụng trong giới trẻ lúc bấy giờ

Nguồn gốc của Bài kiểm tra MBTI

Nhắc đến thuật ngữ “ kiểm tra tính cách ”, người ta thường nghĩ đến những bài test được kiến thiết xây dựng bởi những nhà tâm lý học nổi tiếng. Điều này đúng với hầu hết những bài kiểm tra tính cách, nhưng MBTI là một ngoại lệ. MBTI được phong cách thiết kế bởi hai phụ nữ người Mỹ không phải là những nhà tâm lý học chính danh .
Katherine Cook Briggs là một tác giả có niềm đam mê to lớn với tâm lý học. Cô được truyền cảm hứng từ những khu công trình nâng tầm và những kim chỉ nan về tâm ý con người của Carl Jung, một bác sĩ tâm ý người Thụy Sĩ. Briggs đã điều tra và nghiên cứu và tăng trưởng một bài kiểm tra tính cách dựa trên sáng tạo độc đáo của bác sĩ Jung về những loại tâm ý. Công trình điều tra và nghiên cứu này sau đó được con gái của Briggs liên tục theo đuổi. MBTI bắt đầu được tăng trưởng nhằm mục đích mục tiêu chia việc cho những người lính theo tính cách của họ .
MBTI phân loại tính cách dựa trên 4 nhóm cơ bản, mỗi nhóm là một cặp lưỡng phân của 8 yếu tố tính năng, nhận thức :

– Xu hướng tự nhiên: Hướng ngoại (Extroversion) – Hướng nội (Introversion)

– Tìm hiểu và nhận thức thế giới: Giác quan (Sensing) – Trực giác (INtution)

– Quyết định và chọn lựa: Lý trí (Thinking) – Tình cảm (Feeling)

– Cách thức và Hành động: Nguyên tắc (Judgment) – Linh hoạt (Perception)

Mỗi yếu tố của 4 nhóm trên kết hợp với nhau tạo thành 16 nhóm tính cách MBTI. Ví dụ sự kết hợp của: Hướng ngoại (Extroversion), Trực giác (INtution), Tình cảm (Feeling) và Linh hoạt (Perception) tạo nên nhóm tính cách “ENFP” (đã nhắc đến ở phần mở đầu), quy tụ những người có tiềm năng để trở thành một Nhà vô địch.

Công trình nghiên cứu của Carl Jung

MBTI bắt nguồn từ những từ khu công trình điều tra và nghiên cứu nâng cao của Carl Jung về những loại tâm ý .
Trắc nghiệm MBTI có thực sự đáng tin cậy hay chỉ là giả khoa học?
Bác sĩ về tâm thần học Carl Jung, người truyền cảm hứng cho sự sinh ra của MBTI

Carl Jung đã mô tả hai đặc điểm chính của tâm lý con người – kiểu thái độ chung và kiểu chức năng. Trong kiểu thái độ chung, Jung tiếp tục chia thành 2 kiểu phụ – hướng nội hoặc hướng ngoại. Hai điều này quyết định thái độ của một cá nhân đối với các đối tượng xung quanh. Bên cạnh đó, trong kiểu chức năng, Jung cũng mô tả bốn loại: Lý trí (Thinking), Tình cảm (Feeling), Cảm giác (Sensation) và Trực giác (Intuition). Theo ông, tất cả con người đều nhận thức và xử lý thông tin xung quanh theo bốn cách này.

Tuy nhiên, Jung đã diễn đạt những kiểu này như những trạng thái ý thức khác nhau của một người, không phải là những kiểu “ tính cách ” khác nhau hoàn toàn có thể dùng để phân loại mọi người ! Có thể thấy những khái niệm của Jungian đã bị xào xáo khá nhiều để dùng cho MBTI. Hơn nữa, những ý tưởng sáng tạo của Jung trọn vẹn là kim chỉ nan, với rất ít dẫn chứng khoa học. Do đó, sẽ rất nguy hại nếu ngộ nhận những khái niệm triết lý này là khoa học .

MBTI mơ hồ và chung chung

Một bài kiểm tra tính cách, giống như bất kể bài đánh giá tâm ý nào khác, buộc phải cung ứng những yếu tố nhất định để được công nhận về mặt khoa học. Trong đó, 2 yếu tố mà bất kể bài kiểm tra khoa học nào cũng có là “ Độ đáng tin cậy ” và “ Căn cứ ”. Một bài kiểm tra chỉ được cho là “ đáng đáng tin cậy ” khi luôn cho cùng một hiệu quả ngay cả khi thử nghiệm nhiều lần. Ngoài việc không có cơ sở khoa học cho “ kiểu tính cách ” đã đoán định, MBTI cũng không cung ứng được hai yếu tố quan trọng nói trên .
MBTI nổi tiếng với độ an toàn và đáng tin cậy cực thấp khi mỗi lần kiểm tra đều trả về những hiệu quả khác nhau. Một ví dụ nổi bật là có rất nhiều bài báo với nội dung “ update ” hiệu quả kiểm tra MBTI của những thành viên nhóm nhạc toàn thế giới BTS .
Trắc nghiệm MBTI có thực sự đáng tin cậy hay chỉ là giả khoa học?
Một bài báo ” update ” tác dụng kiểm tra MBTI của những thành viên BTS
Theo đó, ngay cả khi lần kiểm tra sau chỉ cách lần kiểm tra trước một khoảng chừng thời hạn ngắn là 5 tuần, tới 50 % số người làm trắc nghiệm MBTI được đoán định một kiểu tính cách khác so với lần trước đó. Rõ ràng, điều này là do bản thân bài kiểm tra, chính bới tính cách của một người không hề biến hóa một cách kỳ diệu trong khoảng chừng thời hạn vài tuần ! Điều này cũng đặt ra nghi vấn về những “ kiểu ” tính cách khác nhau được diễn đạt. Nếu một người có tính cách kiểu INTP ( Kiến trúc sư ) hoàn toàn có thể dễ bị nhầm lẫn là INFP ( Người hòa giải ) thì việc phân loại tính cách này còn nghĩa lý gì nữa ?

Một bài kiểm tra chỉ được xem là “ có địa thế căn cứ ” khi nó thực sự đo lường và thống kê những gì nó công bố. Trong trường hợp của MBTI, nó cần có năng lực tách một nhóm người thành 4 nhóm theo 4 loại tính năng ( Lý trí, Tình cảm, Cảm giác và Trực giác ). Điều này đã được thử nghiệm trong một nghiên cứu và điều tra trên một lượng lớn sinh viên. Qua nghiên cứu và phân tích thống kê cho thấy, không phải 4 mà có tới 6 nhóm cơ bản được phân loại dựa theo những kiểu tính năng, biểu lộ tính vô căn cứ của MBTI .
Tương tự, bài trắc nghiệm trên cũng không hề tách những người tham gia thành những cặp hướng ngoại và hướng về trong. Các cá thể có vẻ như đạt điểm tương tự trên thang điểm hướng ngoại-hướng nội. Ví dụ, trong thực tiễn thì một người “ hướng về trong ” cũng hoàn toàn có thể rất tận thưởng những cuộc tụ tập do người đó lựa chọn, ngược lại, một người hướng ngoại cũng có những ngày tồi tệ khi chỉ muốn ở một mình ! Do đó, những “ phạm trù ” như vậy không có ý nghĩa khi dùng để giám sát tính cách .
Ngoài những hạn chế trên, MBTI cũng bị chỉ trích vì không hề phân loại ngành nghề theo tính cách – vốn là mục tiêu bắt đầu của bài kiểm tra này. Không có vật chứng nào cho thấy một người thành công xuất sắc khi lựa chọn nghề nghiệp dựa trên trắc nghiệm MBTI. Hơn nữa, những nghiên cứu và điều tra cũng không chỉ ra được kiểu tính cách MBTI nào chiếm lợi thế trong bất kể ngành nghề đơn cử nào .

Tại sao MBTI lại phổ biến ?

Sự thông dụng của bài kiểm tra MBTI là do khuynh hướng nhận thức ở con người được gọi là ” Hiệu ứng Barnum ” hoặc ” Hiệu ứng Forer “. Hiệu ứng này khiến con người thuận tiện tin vào những miêu tả chung chung về tính cách, mặc dầu những diễn đạt này mơ hồ đến mức hoàn toàn có thể tương thích với bất kể ai ! Chúng ta rất dễ lầm tưởng rằng những diễn đạt này là dành riêng cho mình. Những thứ như chiêm tinh học hay đọc chỉ tay đều tận dụng lỗ hổng tư duy này .

Công cụ kiểm tra tính cách đáng tin cậy

Rõ ràng bài kiểm tra MBTI có rất nhiều thiếu sót, vậy đâu mới là giải pháp đúng đắn để kiểm tra tính cách con người ?
Có nhiều công cụ khác nhau được sử dụng để phân loại tính cách, nhưng thông dụng nhất và được đồng ý thoáng đãng là “ Big five ”. Lý thuyết đặc thù tâm ý này cho rằng những cá thể khác nhau về 5 đặc thù cơ bản được biểu lộ bằng từ viết tắt OCEAN : Cởi mở ( Openness ), Tận tâm ( Conscientiousness ), Hướng ngoại ( Extraversion ), Dễ mến ( Agreeableness ) và Nhạy cảm ( Neuroticism ) .
Trắc nghiệm MBTI có thực sự đáng tin cậy hay chỉ là giả khoa học?

Tổng quan về các đặc điểm tính cách của “Big Five”

Khác với tác dụng kiểm tra bằng MBTI, tác dụng kiểm tra bằng “ Big five ” rất thống nhất và không thay đổi ngay cả khi lần kiểm tra sau cách lần kiểm tra trước tới 30 năm ( theo một điều tra và nghiên cứu của Thương Hội Tâm lý học Hoa Kỳ )
MBTI có những hạn chế nghiêm trọng khi nói đến dẫn chứng khoa học. Mặc dù vậy, bài kiểm tra này vẫn được xem là “ chiêm tinh học của thế hệ Z ” do mức độ phổ cập tiêu biểu vượt trội. Tất nhiên, không có gì ô nhiễm khi bạn chỉ xem MBTI là một trắc nghiệm vui, nhưng sẽ là một sai lầm đáng tiếc lớn khi chứng minh và khẳng định “ kiểu MBTI ” của mình là khoa học !

Theo Science ABC

Tin liên quan

Trả lời câu hỏi : Định hướng nghề nghiệp bản thân 1-5 năm?

tuyensinh

Kỹ thuật sinh học

tuyensinh

Mô tả công việc của Dược sĩ, yêu cầu trình độ và kỹ năng cần có.

tuyensinh